Danas je Aranđelovdan – jedna od najčešćih srpskih slava

Srpska pravoslavna crkva danas obeležava Sabor Svetog Arhangela Mihaila, u narodu poznat kao Aranđelovdan – jedan od najpoštovanijih praznika među vernicima.

Ovaj dan posvećen je arhangelu Mihailu, vođi nebeskih sila i zaštitniku vere. Pravoslavna tradicija ga opisuje kao arhistratiga, predvodnika anđeoske vojske koja se borila protiv sila tame prilikom stvaranja sveta.

Na ikonama se Sveti Arhangel Mihailo najčešće prikazuje kao ratnik: u ruci drži mač ili koplje, simbol pobede nad Luciferom, dok druga ruka nosi palmovu grančicu – znak pobede, mira i pravde. Smatra se čuvarom crkve i nepokolebljivim borcem protiv svakog oblika zablude.

Pravoslavno učenje navodi da su anđeli duhovna, bestelesna bića organizovana u devet činova. Među njima posebno mesto zauzima sedam arhanđela, a Mihailo se ističe svojom ulogom branitelja i zaštitnika, te mu pripada titula arhistratiga.

Prema predanju, upravo je on zadržao deo anđela da ne padnu u iskušenje kada se Lucifer pobunio protiv Boga, čime je postao simbol nebeske vernosti i pravde. Vernici veruju da se arhangel Mihailo javljao na mestima gde je ljudi pratila Božija blagodat i da je bio čuvar Bogorodice.

U crkvenom kalendaru Aranđelovdan je obeležen crvenim slovom, a praznuje se 21. novembra po novom, odnosno 8. novembra po starom kalendaru. Arhangel Mihailo se često prikazuje i sa kantarom u ruci, jer narodno predanje kaže da upravo on prima duše nakon smrti.

Iako postoji rasprostranjeno mišljenje da se za Aranđelovdan ne sprema žito, crkva jasno objašnjava da je ono obavezni deo slavske trpeze, jer se žito priprema u spomen na upokojene pretke, a ne na sveca koji je pred Bogom živ.

Aranđelovdan je jedna od najzastupljenijih krsnih slava u Srbiji. Da li će se služiti posna ili mrsna hrana zavisi od toga na koji dan u sedmici praznik pada. Kada se slava obeležava u sredu ili petak – kao ove godine – trpeza je posna.

Ovaj praznik je slava manastira Grabovac, a u narodnom predanju vezuje se i za lozu Nemanjića, koja ga je posebno poštovala. Vernici veruju da se na današnji dan otvara nebo za molitve i da se najiskrenije želje, izrečene sa zahvalnošću i čistim srcem, naročito uslišavaju.